ابو الفتوح : مقصود درويشى است كه از مردم چيزى « 1 » مطالبه مىكند . روايت شده است كه پيغمبر ص فرمود : گدا را حقّى است اگرچه سوار اسب باشد . و نيز فرموده است : اگر گداها دروغ نمىگفتند هر كس آنها را محروم كند خودش محروم و بىتوفيق مىشود . عربى بحضور علىّ ( ع ) آمد تا از آن حضرت چيزى بخواهد فرمود خط مىنويسى ؟ عرض كرد : بلى فرمود حاجت خود را بر زمين بنويس تا خوارى خواهش را در روى تو نه بينم . * ( وَفِي الرِّقابِ ) * - 176 ابو الفتوح : از سعيد بن جبير و قتاده نقل كرده‌اند منظور از اين كلمه خريدن و آزاد كردن غلامهائى است كه در فشار و آزار باشند . و اين چند مصرف مالى كه گفته شده است باتّفاق فقها و مفسرين مقصود صدقه‌ى مستحبّه است و اينها غير از زكات واجب است . و حديثى از پيغمبر است كه فرمود : آنهائيكه شتر دارند علاوه بر زكات واجب وظائفى اخلاقى بعهده‌ى آنها است چون آن وظائف را پرسيدند فرمود : اگر كسى براى آبستن كردن شترش محتاج بود شتر نر خود را در اختيار او بگذاريد و بعاريت براى سوارى بدهيد و از شير شتران به فقرا بهره‌اى برسانيد . * ( وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ ) * - 176 مجمع : مقصود از عهد كليّه‌ى پيمانها و قراردادهاى مردم است با خدا و پيغمبر در انجام وظائف دين و نيز كليّه‌ى پيمانها و قراردادهاى مردم با يكديگر است . بيان السعاده : در جمله‌هاى پيش به صورت جمله‌ى فعليّه گفته شده است مثل « آمن » « آتى » « اقام » و در اين جمله به صورت جمله‌ى اسميّه گفته شده است « الْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ » براى آنكه : ايمان و نماز و دادن مال بايستى تكرار شود ، پس آنها كارهائى

--> ( 1 ) شايد مقصود گدا باشد .